Мэдээ мэдээлэл (34/78)

Нийгмийн даатгалын салбар бол улсын төсвийн дөрвөн хувийг бүрдүүлдэг томоохон байгууллага. Энэ салбарт эрх зүйн шинжтэй олон өөрчлөлт хийгдэж байна. Мөн удахгүй нэг шинэ хууль батлагдахаар болоод буй. Энэ салбарт өрнөсөн өөрчлөлт шинэчлэлт, ололт амжилтын талаар НДЕГ-ын дэд дарга Г.Сарантай цөөн хором ярилцлаа

Нийгмийн даатгалын салбарт хийгдсэн шинэчлэлтийн талаар яриагаа эхэлье. Хууль эрх зүйн хувьд ахиж дэвшил гарав уу?

Нийгмийн даатгалын салбар бол эхийн хэвлийд бүрэлдэхээс насан эцэслэх хүртэл нь бүх хугацаанд төрөөс дэмжиж буй бодлого гэж ойлгож болно. Анх нийгмийн даатгалын 1994 оны 05 сарын 31-ний өдөр УИХ-р батлагдаж, 1995 оны 01 сарын 01-нээс эхлэн мөрдөж байна. үүнтэй уялдаатай Эрүүл мэндийн даатгалын хуулийг 2015 онд, Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн нэрийн дансны тухай хууль 1999 онд, ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай хууль 2014, Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хууль 2017 онд тус тус батлагдсан.

Иргэдийн хамгийн их хүлээлттэй байдаг зүйл нь цалин тэтгэврийн нэмэгдэл. 2020 оноос тэтгэвэр, цалин дахин нэмэгдэхээр байгаа. Нийт хичнээн төгрөгийн төсөв болж байгаа вэ?

2019 оны 02 дугаар сарын 01-наас 408 мянган иргэний тэтгэврийг дунджаар 7,6 хувиар нэмсэн. Тэтгэврийн нэмэгдэлд 119,5 тэрбум төгрөг зарцуулсан. Ингэснээр бүрэн тэтгэврийн хэмжээ 310 мянга, хувь тэнцүүлсэн тэтгэврийн доод хэмжээ 270 мянган төгрөг болж байна. Өнөөдрийн байдлаар нийт тэтгэвэр авагчдын 58 хувь нь тэтгэврийн зээлтэй байгаа. Манай яам, газрын даргын түвшинд яриа хэлэлцээр хийж тэтгэврийн зээлийн хүүг бууруулсан. Өмнө нь 18 хувь байсныг 2019 онд 10 хувь болгосон. Тэтгэвэр авдаг 43,3 мянган иргэн байна. эдний дунд яг хэрэгцээтэй зүйлд зээл авч байна уу гэхээр сонин үзүүлэлт гардаг. Дийлэнх нь сар шинийн баярыг тохиолдуулан олон сараар урт хугацаатай зээл авдаг бол зарим нь хүүхдийнхээ, ачынхаа сургалтын төлбөрт зориулан зээл авдаг юм билээ. Тэтгэврийн зээлд 359 мянган тэтгэвэр авагч хамрагдаж, нийтдээ 417,6 тэрбум төгрөгийн зээл авсан байна. зээлийн хүүг багасгаснаар 7,9 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт үзүүлж, чөлөөлсөн. Шинээр тэтгэвэр тогтоолгож байгаа иргэдийн тоо жилд 19 орчим хувиар буюу 4000 орчмоор нэмэгддэг. 2020 онд нийгмийн даатгалын сангаас зөвхөн тэтгэвэр авагчдад 2 их наяд 252 тэрбум төгрөг олгоно.

Тэтгэврийн даатгалын санг алдагдал оруулдаг шалтгаан нь юу вэ?  

Орлого огт байхгүй мөртлөө зарлага тооцоолсон хүчин зүйл. Орлого гэдэг нь нийгмийн даатгалын шимтгэл, хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээ, түүнээс авах шимтгэл шүү дээ. Орлого байхгүй байхад тэтгэврийн долоон удаа нэмэгдсэн. 600 гаруй мянган иргэнд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцоод 37 тэрбум төгрөг авсан хэрнээ 300 гаруй тэрбум төгрөг гарчихаад байгаа нь алдагдал шүү дээ. Гэтэл иргэд ярихдаа тэтгэврээ ч олигтой нэмээгүй байж сан алдагдалд орсон гэлээ гээд бухимддаг. Үүний нэг тод жишээ нь Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих  тухай хуулийн хэрэгжилтээр ил болсон зарлага ч бас орно.

Өмнөх парламенын үед нуун дарагдуулсан хөрөнгийг нэг удаа ил болгож, ял шийтгэлээс чөлөөлөх зорилго бүхий “эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хууль” баталж хэрэгжүүлсэн. Хууль хэрэгжсэнээр 34 их наяд төгрөгийн хууль бус бус хөрөнгө нэг удаа ил болсон. Нийгмийн даатгалын салбарт хичнээн төгрөгийн хууль бус зөрчил илэрсэн байдаг вэ?

16686 даатгуулагчийн 15,7 тэрбум төгрөгийн нийгмийн даатгалын санд нөхөн тооцуулахаар болсон. Энэ зөрчлийг эргэн шалгах боломжгүй, хуулийн хаалттай зохицуулалт. Нэгэнт л хууль хэрэгжсэн учраас бид хуулийн дагуу энэ мөнгийг олгохоос өөр арга байхгүй. Үүний ард худлаа мэдээлэл ч бас харагддаг. Тухайлбал би тэр үед нэг сая төгрөгийн цалинтай ажиллаж байсан гээд худлаа мэдүүлсэн хүмүүс байдаг. Үндсэндээ нийгмийн даагалын сангаас ийм хэмжээний мөнгө буруу бодолт, хий бүрдүүлэлтээр тооцогдоно. Ийм хэмжээний мөнгө ил болсон эт боловч цаанаа түүнээс ч өндөр зарлага явагдсан байж болох талтай.

Засгийн газраас НДШ-ийн хувь хэмжээг хоёр хувь нэмэгдүүлэхээр хуулийн төсөл өргөн барьсан ч Ерөнхийлөгчий хоригоор уначихлаа. Үүнд ямар тайлбар хийх вэ. Иргэд хүчтэй эсэргүүцсэн шүү дээ?

Засгийн газраас мэдүүлсэн төсөл хэрэв батлагдсан бол нийгмийн даатгалын сангийн орлого 174 тэрбумаар нэмэгдэх байсан. Нөгөө Капитал банкны 240 тэрбумын чинь талыг нөхөх байсан. Нэг талаараа иргэн таны нэрийн дансанд мөнгө хуримтлагдах ашигтай хууль байсан.

Иргэдийн дунд НДШ төлөхгүй гэсэн байр суурь байдаг. Зарим нь НДШ-д төлдөг мөнгөө арилжааны банканд өндөр хүүтэйгээр хадгалуулъя гээд байдаг. Үүнд тайлбар өгч болох уу?

Хүнийг эхийн хэвлийг бүрэлдэхээс насан эцэслэх хүртэл нь нийгмийн даатгалын байгууллага улсынхаа иргэн бүрийн эрүүл мэнд, өтөл насыг даатгалд хамруулдаг. Арилжааны банкууд хэзээ ч тэгэхгүй. Яахав богино хугацаандаа ашигтай хүү нь нэмэгддэг байж болох юм. Гэсэн ч банк дампуурах, татан буугдвал яах вэ. Нөгөө хадгаламж зээлийн хоршоо шиг юм болно. Нийгмийн даатгалын сангийн мөнгө дуусахгүй л дээ. Таны нэрийн дансанд мөнгө чинь өсөн нэмэгдэх зарчмаар байж л таарна. Насаараа НДШ төлсөн аав минонь тэтгэврээ ч авч чадахгүй нас эцэслэлээ гээд сошилаар шуугиж байна. залуухан аав ээж харамсалтайгаар нас барлаа гэхэд банкнаас үр хүүхдэд нь тэжээгчээ алдсаны мөнгө олгох уу, тэгвэл НДС-аас ийм мөнгө олгодог. Та ажлаа хийж яваад бэртлээ гэхэд банкнаас та гэмтчихлээ гээд мөнгө олгох уу, үгүй. Харин манай даатгалаас үйлдвэрийн ослын мөнгө олгодог. Үүгээрээ ялгаатай. Юмыг гэгээлгээр, зөвөөр харах ёстой.

Монгол улсыг залуучуудын орон гэдэг. Тэгвэл нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтөд залуучуудын оролцоо, идэвх хэр өндөр байдаг вэ?

Залуучуудын нийгмийн даатгалд хамрагдалт өндөр үзүүлэлттэй гардаг. Учир нь тэд сурах, ипотекийн зээлд хамрагдах гээд нийгмийн даатгалын шимтгэлийн ашиг шимийг мэддэг болж. Манай улс 1,1 сая залуусаа хамруулчихсан. Гадгаш гарахаа Элчин сайдын яаманд виз мэдүүлсэн ч, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ авахаар эмнэлэгт хандсан ч НДШ-ийн төлөлт, хамрагдалт нөлөөлдөг. Жирэмсэн болсон, хүүхэд төрүүлсэн, бэртэж гэмтсэн, ажилгүй болсон, нас барсан ч гэсэн нийгмийн даатгалын сангаас мөнгө олгодог гээд бодохоор нь энэ бол иргэдийн санхүүгийн эх үүсвэр ч байж болох юм.

Нийгмийн даатгалын салбар бол улсын төсвийн дөрвөн хувийг бүрдүүлдэг томоохон байгууллага. Энэ салбарт эрх зүйн шинжтэй олон өөрчлөлт хийгдэж байна. Мөн удахгүй нэг шинэ хууль батлагдахаар болоод буй. Энэ салбарт өрнөсөн өөрчлөлт шинэчлэлт, ололт амжилтын талаар НДЕГ-ын дэд дарга Г.Сарантай цөөн хором ярилцлаа

Нийгмийн даатгалын салбарт хийгдсэн шинэчлэлтийн талаар яриагаа эхэлье. Хууль эрх зүйн хувьд ахиж дэвшил гарав уу?

Нийгмийн даатгалын салбар бол эхийн хэвлийд бүрэлдэхээс насан эцэслэх хүртэл нь бүх хугацаанд төрөөс дэмжиж буй бодлого гэж ойлгож болно. Анх нийгмийн даатгалын 1994 оны 05 сарын 31-ний өдөр УИХ-р батлагдаж, 1995 оны 01 сарын 01-нээс эхлэн мөрдөж байна. үүнтэй уялдаатай Эрүүл мэндийн даатгалын хуулийг 2015 онд, Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн нэрийн дансны тухай хууль 1999 онд, ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай хууль 2014, Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хууль 2017 онд тус тус батлагдсан.

Иргэдийн хамгийн их хүлээлттэй байдаг зүйл нь цалин тэтгэврийн нэмэгдэл. 2020 оноос тэтгэвэр, цалин дахин нэмэгдэхээр байгаа. Нийт хичнээн төгрөгийн төсөв болж байгаа вэ?

2019 оны 02 дугаар сарын 01-наас 408 мянган иргэний тэтгэврийг дунджаар 7,6 хувиар нэмсэн. Тэтгэврийн нэмэгдэлд 119,5 тэрбум төгрөг зарцуулсан. Ингэснээр бүрэн тэтгэврийн хэмжээ 310 мянга, хувь тэнцүүлсэн тэтгэврийн доод хэмжээ 270 мянган төгрөг болж байна. Өнөөдрийн байдлаар нийт тэтгэвэр авагчдын 58 хувь нь тэтгэврийн зээлтэй байгаа. Манай яам, газрын даргын түвшинд яриа хэлэлцээр хийж тэтгэврийн зээлийн хүүг бууруулсан. Өмнө нь 18 хувь байсныг 2019 онд 10 хувь болгосон. Тэтгэвэр авдаг 43,3 мянган иргэн байна. эдний дунд яг хэрэгцээтэй зүйлд зээл авч байна уу гэхээр сонин үзүүлэлт гардаг. Дийлэнх нь сар шинийн баярыг тохиолдуулан олон сараар урт хугацаатай зээл авдаг бол зарим нь хүүхдийнхээ, ачынхаа сургалтын төлбөрт зориулан зээл авдаг юм билээ. Тэтгэврийн зээлд 359 мянган тэтгэвэр авагч хамрагдаж, нийтдээ 417,6 тэрбум төгрөгийн зээл авсан байна. зээлийн хүүг багасгаснаар 7,9 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт үзүүлж, чөлөөлсөн. Шинээр тэтгэвэр тогтоолгож байгаа иргэдийн тоо жилд 19 орчим хувиар буюу 4000 орчмоор нэмэгддэг. 2020 онд нийгмийн даатгалын сангаас зөвхөн тэтгэвэр авагчдад 2 их наяд 252 тэрбум төгрөг олгоно.

Тэтгэврийн даатгалын санг алдагдал оруулдаг шалтгаан нь юу вэ?  

Орлого огт байхгүй мөртлөө зарлага тооцоолсон хүчин зүйл. Орлого гэдэг нь нийгмийн даатгалын шимтгэл, хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээ, түүнээс авах шимтгэл шүү дээ. Орлого байхгүй байхад тэтгэврийн долоон удаа нэмэгдсэн. 600 гаруй мянган иргэнд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцоод 37 тэрбум төгрөг авсан хэрнээ 300 гаруй тэрбум төгрөг гарчихаад байгаа нь алдагдал шүү дээ. Гэтэл иргэд ярихдаа тэтгэврээ ч олигтой нэмээгүй байж сан алдагдалд орсон гэлээ гээд бухимддаг. Үүний нэг тод жишээ нь Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих  тухай хуулийн хэрэгжилтээр ил болсон зарлага ч бас орно.

Өмнөх парламенын үед нуун дарагдуулсан хөрөнгийг нэг удаа ил болгож, ял шийтгэлээс чөлөөлөх зорилго бүхий “эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хууль” баталж хэрэгжүүлсэн. Хууль хэрэгжсэнээр 34 их наяд төгрөгийн хууль бус бус хөрөнгө нэг удаа ил болсон. Нийгмийн даатгалын салбарт хичнээн төгрөгийн хууль бус зөрчил илэрсэн байдаг вэ?

16686 даатгуулагчийн 15,7 тэрбум төгрөгийн нийгмийн даатгалын санд нөхөн тооцуулахаар болсон. Энэ зөрчлийг эргэн шалгах боломжгүй, хуулийн хаалттай зохицуулалт. Нэгэнт л хууль хэрэгжсэн учраас бид хуулийн дагуу энэ мөнгийг олгохоос өөр арга байхгүй. Үүний ард худлаа мэдээлэл ч бас харагддаг. Тухайлбал би тэр үед нэг сая төгрөгийн цалинтай ажиллаж байсан гээд худлаа мэдүүлсэн хүмүүс байдаг. Үндсэндээ нийгмийн даагалын сангаас ийм хэмжээний мөнгө буруу бодолт, хий бүрдүүлэлтээр тооцогдоно. Ийм хэмжээний мөнгө ил болсон эт боловч цаанаа түүнээс ч өндөр зарлага явагдсан байж болох талтай.

Засгийн газраас НДШ-ийн хувь хэмжээг хоёр хувь нэмэгдүүлэхээр хуулийн төсөл өргөн барьсан ч Ерөнхийлөгчий хоригоор уначихлаа. Үүнд ямар тайлбар хийх вэ. Иргэд хүчтэй эсэргүүцсэн шүү дээ?

Засгийн газраас мэдүүлсэн төсөл хэрэв батлагдсан бол нийгмийн даатгалын сангийн орлого 174 тэрбумаар нэмэгдэх байсан. Нөгөө Капитал банкны 240 тэрбумын чинь талыг нөхөх байсан. Нэг талаараа иргэн таны нэрийн дансанд мөнгө хуримтлагдах ашигтай хууль байсан.

Иргэдийн дунд НДШ төлөхгүй гэсэн байр суурь байдаг. Зарим нь НДШ-д төлдөг мөнгөө арилжааны банканд өндөр хүүтэйгээр хадгалуулъя гээд байдаг. Үүнд тайлбар өгч болох уу?

Хүнийг эхийн хэвлийг бүрэлдэхээс насан эцэслэх хүртэл нь нийгмийн даатгалын байгууллага улсынхаа иргэн бүрийн эрүүл мэнд, өтөл насыг даатгалд хамруулдаг. Арилжааны банкууд хэзээ ч тэгэхгүй. Яахав богино хугацаандаа ашигтай хүү нь нэмэгдд

Нийгмийн даатгалын салбар бол улсын төсвийн дөрвөн хувийг бүрдүүлдэг томоохон байгууллага. Энэ салбарт эрх зүйн шинжтэй олон өөрчлөлт хийгдэж байна. Мөн удахгүй нэг шинэ хууль батлагдахаар болоод буй. Энэ салбарт өрнөсөн өөрчлөлт шинэчлэлт, ололт амжилтын талаар НДЕГ-ын дэд дарга Г.Сарантай цөөн хором ярилцлаа

Нийгмийн даатгалын салбарт хийгдсэн шинэчлэлтийн талаар яриагаа эхэлье. Хууль эрх зүйн хувьд ахиж дэвшил гарав уу?

Нийгмийн даатгалын салбар бол эхийн хэвлийд бүрэлдэхээс насан эцэслэх хүртэл нь бүх хугацаанд төрөөс дэмжиж буй бодлого гэж ойлгож болно. Анх нийгмийн даатгалын 1994 оны 05 сарын 31-ний өдөр УИХ-р батлагдаж, 1995 оны 01 сарын 01-нээс эхлэн мөрдөж байна. үүнтэй уялдаатай Эрүүл мэндийн даатгалын хуулийг 2015 онд, Тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн нэрийн дансны тухай хууль 1999 онд, ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай хууль 2014, Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хууль 2017 онд тус тус батлагдсан.

Иргэдийн хамгийн их хүлээлттэй байдаг зүйл нь цалин тэтгэврийн нэмэгдэл. 2020 оноос тэтгэвэр, цалин дахин нэмэгдэхээр байгаа. Нийт хичнээн төгрөгийн төсөв болж байгаа вэ?

2019 оны 02 дугаар сарын 01-наас 408 мянган иргэний тэтгэврийг дунджаар 7,6 хувиар нэмсэн. Тэтгэврийн нэмэгдэлд 119,5 тэрбум төгрөг зарцуулсан. Ингэснээр бүрэн тэтгэврийн хэмжээ 310 мянга, хувь тэнцүүлсэн тэтгэврийн доод хэмжээ 270 мянган төгрөг болж байна. Өнөөдрийн байдлаар нийт тэтгэвэр авагчдын 58 хувь нь тэтгэврийн зээлтэй байгаа. Манай яам, газрын даргын түвшинд яриа хэлэлцээр хийж тэтгэврийн зээлийн хүүг бууруулсан. Өмнө нь 18 хувь байсныг 2019 онд 10 хувь болгосон. Тэтгэвэр авдаг 43,3 мянган иргэн байна. эдний дунд яг хэрэгцээтэй зүйлд зээл авч байна уу гэхээр сонин үзүүлэлт гардаг. Дийлэнх нь сар шинийн баярыг тохиолдуулан олон сараар урт хугацаатай зээл авдаг бол зарим нь хүүхдийнхээ, ачынхаа сургалтын төлбөрт зориулан зээл авдаг юм билээ. Тэтгэврийн зээлд 359 мянган тэтгэвэр авагч хамрагдаж, нийтдээ 417,6 тэрбум төгрөгийн зээл авсан байна. зээлийн хүүг багасгаснаар 7,9 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт үзүүлж, чөлөөлсөн. Шинээр тэтгэвэр тогтоолгож байгаа иргэдийн тоо жилд 19 орчим хувиар буюу 4000 орчмоор нэмэгддэг. 2020 онд нийгмийн даатгалын сангаас зөвхөн тэтгэвэр авагчдад 2 их наяд 252 тэрбум төгрөг олгоно.

Тэтгэврийн даатгалын санг алдагдал оруулдаг шалтгаан нь юу вэ?  

Орлого огт байхгүй мөртлөө зарлага тооцоолсон хүчин зүйл. Орлого гэдэг нь нийгмийн даатгалын шимтгэл, хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээ, түүнээс авах шимтгэл шүү дээ. Орлого байхгүй байхад тэтгэврийн долоон удаа нэмэгдсэн. 600 гаруй мянган иргэнд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцоод 37 тэрбум төгрөг авсан хэрнээ 300 гаруй тэрбум төгрөг гарчихаад байгаа нь алдагдал шүү дээ. Гэтэл иргэд ярихдаа тэтгэврээ ч олигтой нэмээгүй байж сан алдагдалд орсон гэлээ гээд бухимддаг. Үүний нэг тод жишээ нь Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих  тухай хуулийн хэрэгжилтээр ил болсон зарлага ч бас орно.

Өмнөх парламенын үед нуун дарагдуулсан хөрөнгийг нэг удаа ил болгож, ял шийтгэлээс чөлөөлөх зорилго бүхий “эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хууль” баталж хэрэгжүүлсэн. Хууль хэрэгжсэнээр 34 их наяд төгрөгийн хууль бус бус хөрөнгө нэг удаа ил болсон. Нийгмийн даатгалын салбарт хичнээн төгрөгийн хууль бус зөрчил илэрсэн байдаг вэ?

16686 даатгуулагчийн 15,7 тэрбум төгрөгийн нийгмийн даатгалын санд нөхөн тооцуулахаар болсон. Энэ зөрчлийг эргэн шалгах боломжгүй, хуулийн хаалттай зохицуулалт. Нэгэнт л хууль хэрэгжсэн учраас бид хуулийн дагуу энэ мөнгийг олгохоос өөр арга байхгүй. Үүний ард худлаа мэдээлэл ч бас харагддаг. Тухайлбал би тэр үед нэг сая төгрөгийн цалинтай ажиллаж байсан гээд худлаа мэдүүлсэн хүмүүс байдаг. Үндсэндээ нийгмийн даагалын сангаас ийм хэмжээний мөнгө буруу бодолт, хий бүрдүүлэлтээр тооцогдоно. Ийм хэмжээний мөнгө ил болсон эт боловч цаанаа түүнээс ч өндөр зарлага явагдсан байж болох талтай.

Засгийн газраас НДШ-ийн хувь хэмжээг хоёр хувь нэмэгдүүлэхээр хуулийн төсөл өргөн барьсан ч Ерөнхийлөгчий хоригоор уначихлаа. Үүнд ямар тайлбар хийх вэ. Иргэд хүчтэй эсэргүүцсэн шүү дээ?

Засгийн газраас мэдүүлсэн төсөл хэрэв батлагдсан бол нийгмийн даатгалын сангийн орлого 174 тэрбумаар нэмэгдэх байсан. Нөгөө Капитал банкны 240 тэрбумын чинь талыг нөхөх байсан. Нэг талаараа иргэн таны нэрийн дансанд мөнгө хуримтлагдах ашигтай хууль байсан.

Иргэдийн дунд НДШ төлөхгүй гэсэн байр суурь байдаг. Зарим нь НДШ-д төлдөг мөнгөө арилжааны банканд өндөр хүүтэйгээр хадгалуулъя гээд байдаг. Үүнд тайлбар өгч болох уу?

Хүнийг эхийн хэвлийг бүрэлдэхээс насан эцэслэх хүртэл нь нийгмийн даатгалын байгууллага улсынхаа иргэн бүрийн эрүүл мэнд, өтөл насыг даатгалд хамруулдаг. Арилжааны банкууд хэзээ ч тэгэхгүй. Яахав богино хугацаандаа ашигтай хүү нь нэмэгддэг байж болох юм. Гэсэн ч банк дампуурах, татан буугдвал яах вэ. Нөгөө хадгаламж зээлийн хоршоо шиг юм болно. Нийгмийн даатгалын сангийн мөнгө дуусахгүй л дээ. Таны нэрийн дансанд мөнгө чинь өсөн нэмэгдэх зарчмаар байж л таарна. Насаараа НДШ төлсөн аав минонь тэтгэврээ ч авч чадахгүй нас эцэслэлээ гээд сошилаар шуугиж байна. залуухан аав ээж харамсалтайгаар нас барлаа гэхэд банкнаас үр хүүхдэд нь тэжээгчээ алдсаны мөнгө олгох уу, тэгвэл НДС-аас ийм мөнгө олгодог. Та ажлаа хийж яваад бэртлээ гэхэд банкнаас та гэмтчихлээ гээд мөнгө олгох уу, үгүй. Харин манай даатгалаас үйлдвэрийн ослын мөнгө олгодог. Үүгээрээ ялгаатай. Юмыг гэгээлгээр, зөвөөр харах ёстой.

Монгол улсыг залуучуудын орон гэдэг. Тэгвэл нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтөд залуучуудын оролцоо, идэвх хэр өндөр байдаг вэ?

Залуучуудын нийгмийн даатгалд хамрагдалт өндөр үзүүлэлттэй гардаг. Учир нь тэд сурах, ипотекийн зээлд хамрагдах гээд нийгмийн даатгалын шимтгэлийн ашиг шимийг мэддэг болж. Манай улс 1,1 сая залуусаа хамруулчихсан. Гадгаш гарахаа Элчин сайдын яаманд виз мэдүүлсэн ч, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ авахаар эмнэлэгт хандсан ч НДШ-ийн төлөлт, хамрагдалт нөлөөлдөг. Жирэмсэн болсон, хүүхэд төрүүлсэн, бэртэж гэмтсэн, ажилгүй болсон, нас барсан ч гэсэн нийгмийн даатгалын сангаас мөнгө олгодог гээд бодохоор нь энэ бол иргэдийн санхүүгийн эх үүсвэр ч байж болох юм.

эг байж болох юм. Гэсэн ч банк дампуурах, татан буугдвал яах вэ. Нөгөө хадгаламж зээлийн хоршоо шиг юм болно. Нийгмийн даатгалын сангийн мөнгө дуусахгүй л дээ. Таны нэрийн дансанд мөнгө чинь өсөн нэмэгдэх зарчмаар байж л таарна. Насаараа НДШ төлсөн аав минонь тэтгэврээ ч авч чадахгүй нас эцэслэлээ гээд сошилаар шуугиж байна. залуухан аав ээж харамсалтайгаар нас барлаа гэхэд банкнаас үр хүүхдэд нь тэжээгчээ алдсаны мөнгө олгох уу, тэгвэл НДС-аас ийм мөнгө олгодог. Та ажлаа хийж яваад бэртлээ гэхэд банкнаас та гэмтчихлээ гээд мөнгө олгох уу, үгүй. Харин манай даатгалаас үйлдвэрийн ослын мөнгө олгодог. Үүгээрээ ялгаатай. Юмыг гэгээлгээр, зөвөөр харах ёстой.

Монгол улсыг залуучуудын орон гэдэг. Тэгвэл нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтөд залуучуудын оролцоо, идэвх хэр өндөр байдаг вэ?

Залуучуудын нийгмийн даатгалд хамрагдалт өндөр үзүүлэлттэй гардаг. Учир нь тэд сурах, ипотекийн зээлд хамрагдах гээд нийгмийн даатгалын шимтгэлийн ашиг шимийг мэддэг болж. Манай улс 1,1 сая залуусаа хамруулчихсан. Гадгаш гарахаа Элчин сайдын яаманд виз мэдүүлсэн ч, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ авахаар эмнэлэгт хандсан ч НДШ-ийн төлөлт, хамрагдалт нөлөөлдөг. Жирэмсэн болсон, хүүхэд төрүүлсэн, бэртэж гэмтсэн, ажилгүй болсон, нас барсан ч гэсэн нийгмийн даатгалын сангаас мөнгө олгодог гээд бодохоор нь энэ бол иргэдийн санхүүгийн эх үүсвэр ч байж болох юм.